23 okt 2016

On Tour 2016 (perspectief Donald)

Hoe gaat de school om met verschillende perspectieven?

Overal waar we zijn geweest erkennen de scholen dat mensen verschillend zijn ( van ‘kinderen zijn kinderen’ – Torino, tot ‘we vertrekken vanuit de verschillen’ – Joep, Agora). Het omgaan met verschillende perspectieven blijkt lastiger (wellicht komt het dagelijks bespreken en bediscussiëren van het nieuws bij Agora en in de thuisonderwijsgroep in huis bij Vlinderonderwijs het meeste in de buurt). Tegelijk heeft het zoeken naar verschillen ons ook laten kijken naar hoe scholen verbinden (als TNSC on tour groep vonden we verbindende rituelen interessante gegevens). Als het gaat over verbinden, gaat het over hoe mensen zich tot elkaar en hun omgeving verhouden, en in hoeverre dát bespreekbaar is.

Vervolg denkrichting:

Moet onderwijs een focus hebben op: (IK) het individu (individuele noodzaak, pluriformiteit, focus, zelfvertrouwen, assertiviteit) of op (WIJ) het collectief (de gemeenschappelijke noodzaak, pluraliteit, empathie, maar met daarbinnen de eigen plek).

Het bos wordt gezien als pedagoog bij de Waldschüle: materie en omgeving kunnen dus ook hun eigen uitdagingen vormen en weerstand bieden, en dus risico inbrengen (Biesta). Als materie onderwijs zo kan beïnvloeden, de weerstand van de materie, dan is dat wellicht een post-humane manier om naar dat onderwijs te kijken.

Zowel Vlinderonderwijs, als Agora, als de Waldschüle lijken te zoeken naar een aansluiting op de natuurlijke (romantisch natuurlijke of wetenschappelijke?) ontwikkeling van het kind, en Vlinderonderwijs en Agora zien factoren die juist het leerproces kunnen verstoren.

Alle scholen die wij bezocht hebben en gezien hebben hadden een eigen noodzaak duidelijk geformuleerd, met daarin een idee over wat van belang is (en bij sommige scholen een angst of afkeer voor wat verstorend is). Interessant hieraan is dat deze scholen niet alleen waarden hebben waar ze naartoe willen maar ook waarden (bommen! overal bommen!) waar ze bij weg willen blijven. —> Wellicht is het interessant om bepaalde waarden of condities die we binnen onderwijs belangrijk vinden niet als monistisch op te vatten, maar dualistisch of als glijdende schaal tussen twee begrippen: zo zou gezocht kunnen worden naar onderwijs waarin zowel dissensus als verbondenheid een rol spelen, waarin zowel ruimte is voor momenten waarin een conditie van pluraliteit geldt, en momenten waarin een conditie van uniformiteit of pluriformiteit gelden.

Als we denken aan onderwijs gedifferentieerd voor de leerlingen, maar tegelijk de leerlingen willen confronteren met dingen die niet in het verlengden van het individu liggen, moeten we wellicht een onderwijs onderzoeken van gedifferentieerde leersituaties. Iedereen wordt meegenomen in een divers aanbod (niet opgedeeld in vakken, maar in activiteiten die verschillende processen vragen) waardoor iedereen dingen zal vinden die zij zelf willen, dingen zal vinden die ze als groep en als bewust onderdeel van een groep moeten doen of dingen uit de wereld op tafel gelegd zal krijgen die al dan niet in de belevingswereld passen.